|
De baby reflexen
Portmann noemt de pasgeboren baby hulpeloos, jonge kinderen moeten bij zowat alles geholpen worden. Toch beschikt het kind al over een minimale uitrusting om in leven te blijven en doelmatig om te gaan met zijn omgeving. Er bestaan natuurlijke fysiologische mechanismen - temperatuurregeling, bloedcirculatie, ... - die instaan voor het innerlijk huishouden van het lichaam. Daarnaast vertoont het kind ook enkele aangeboren primitieve reactiepatronen op uitwendige prikkels, reflexen genaamd.
Er zijn een aantal blijvende reflexen met een vitale functie zoals:
Niezen
Hoesten
Braken
Slikken
Pupilreflex
Kniepeesreflex
Oogknipperreflex
Typisch voor pasgeborenen zijn echter de voorbijgaande reflexen, wat reactiepatronen zijn die slechts de eerste weken of maanden na de geboorte zichtbaar zijn. Sommige van deze voorbijgaande reflexen hebben ook een vitale functie, anderen zijn op het eerste zicht functieloos. Wellicht stammen deze af van de verre voorgeschiedenis. Men noemt ze dan ook de archaïsche reflexen.
Enkele voorbijgaande reflexen:
Zoekreflex of snuffelreflex. Bij zacht aanraken van de wang van de baby draait het kind zijn hoofd die kant op en doet hij zijn mond open. Dit stelt de baby in staat snel de tepel te vinden van de borst van zijn moeder.
Zuigreflex. Zodra de baby iets in zijn mond voelt, begint hij te zuigen, ongeacht of hij een vinger, de zuigfles of de borst in zijn mond heeft.
Grijpreflex. Als iemand een vinger in de handpalm van de baby legt, pakt hij deze onmiddellijk stevig beet. Door het met de twee handen te doen kan de baby uit liggende positie makkelijk rechtop getrokken worden. De voeten vertonen een dergelijke reflex, maar met de voet kan een baby natuurlijk niet echt iets vasthouden.
Babinski-reflex. Als men met een puntig voorwerp over de buitenrand van de voetzool van voren naar achteren strijkt, richt de grote teen zich op. Terwijl de andere tenen zich spreiden. Deze reflex verdwijnt maar heel geleidelijk en de functie is onbekend.
Asymmetrische Tonische Nekreflex. Dit is het begin van oog-handcoördinatie. Als iemand de baby naar zijn handje laat kijken en dan zijn hoofdje draait, strekt de arm zich uit. De ogen volgen vervolgens de weg van het handje.
Schrikreflex of Moro-reflex. Bij een plotseling beweging (bijvoorbeeld als de baby bijna valt) doet de baby zijn armen wijd open en sluit ze daarna weer langzaam. Ook bij een hard geluid kan dit gebeuren. Als de baby daarbij erg geschrokken is, gaat hij huilen. Deze reflex doet denken aan een jong aapje dat zich vastgrijpt aan de moeder.
Loopreflex. Als de baby rechtop gehouden wordt door hem onder zijn oksels vast te houden en men laat zijn voetjes zachtjes de vloer raken, dan trekt hij één been op, alsof hij een stap wil maken. Door het opgetrokken voetje de grond te laten raken, tilt de baby zijn andere voet op. Deze reflex verdwijnt echter al snel na de geboorte.
Kruipreflex. Als het kind op zijn buik gelegd wordt, neemt het een foetale houding aan. Als het wakker is, strekt en buigt het om beurten de beide beentjes.
Zwemreflex. Als het kind met het gezicht naar beneden in het water gehouden wordt, begint het meteen met de armpjes te peddelen en met de beentjes te trappelen.
De reflexen van een baby zijn ook onder te verdelen in drie groepen:
de primitieve reflexen. Dit zijn vlucht- en overlevingsreflexen die zich al in de baarmoeder ontwikkelen en van belang zijn om de eerste maanden te overleven. De reflexen hebben hun oorsprong in de hersenstam. Dit zijn de hierboven genoemde reflexen.
de transitionele reflexen. Deze komen uit de tussenhersenen en hebben te maken met het trotseren van de zwaartekracht. Ze ontstaan tussen de zesde en achtste maand na de geboorte en verdwijnen daarna weer.
de posturale reflexen. Deze komen ongeveer tien maanden na de geboorte tevoorschijn en zijn afkomstig uit de hersenschors. Deze reflexen hebben te maken met staan, lopen, praten en dergelijke. Deze reflexen blijven de rest van het leven bestaan.
|
